1821

Με το να κάμεις μιαν επανάσταση κι αποτινάξεις το ζυγό,δεν έκαμες τίποτα.
Το ‘21 αυτό έκαμε. Το να μην ξαναεμπέσεις σε ζυγό-αυτό είναι επανάσταση.

Γιάννης Σκαρίμπας - Το 1821 και η αλήθεια

August's reading list

• Douglas Hofstadter - Gödel, Escher, Bach: An Eternal Golden Braid
• David Foster Wallace - Infinite Jest
• Luther Blissett (nom de plume) - Q (Ο Εκκλησιαστής)
• Πέτρος Παπακωνσταντίνου - Επιστροφή στο Μέλλον 
• Paul Krugman - The return of depression economics and the crisis of 2008
• Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης - Οι Τέσσερις Τοίχοι 
• Milorad Pavić - Inner Side of the Wind 

*ξανά:

• J. D. Salinger - The Catcher in the Rye
• Ludwig Wittgenstein - Tractatus Logico-Philosophicus

Στέλιος Ράμφος - Το Αδιανόητο Τίποτα (Φιλοκαλικά ριζώματα του νεοελληνικού μηδενισμού)

δεν μπορώ να τον αγνοήσω με τίποτα, ακόμα κι αν λέει πολλές φορές τα αυτονόητα... ακούστε πόσο ωραία τα μαζεύει όλα σιγά - σιγά στο λόγο του:

α) ραδιοφωνική συνέντευξη στον Flash

β) συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία

Εχω την εντύπωση ότι το «κλειδί» του βιβλίου σας είναι η διάσταση ανάμεσα στο συναίσθημα και στη λογική που υποστηρίζετε ότι επέβαλε η ορθόδοξη ασκητική παράδοση στη νεότερη Ελλάδα. Με ποιον τρόπο όμως αυτή η διάσταση οδηγεί σε μηδενιστικές νοοτροπίες σήμερα;

«Εάν δεχθούμε ότι, για να φτάσουμε στον Θεό, όπως ήθελαν οι ασκητές, πρέπει να εξοντώσουμε κάθε στοιχείο λογικό από μέσα μας, να το αφανίσουμε, τότε μένουμε στη θεότητα ως απόλυτο αίσθημα και βρισκόμαστε ένα βήμα από το μηδέν. Γιατί αν το απόλυτο είναι κενό και δεν έχει καμία λογική, τότε δεν έχεις παρά να κυνηγάς σκιές. Η διαδικασία αυτή, που απορρίπτει τη λογική, διαμορφώνει ψυχολογίες ακράτητα συναισθηματικές, σαν αυτές που βλέπουμε στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Ολα είναι αντιδράσεις συναισθηματικές, άκριτες, απερίσκεπτες. Γιατί λείπει ο συντελεστής εκείνος που μορφώνει κάτι. Η λογική δεν είναι απλώς κρίση, είναι μηχανισμός που διαμορφώνει το αόριστο σε συγκεκριμένο για να κατανοήσω τη ζωή και να σχετιστώ μαζί της. Γιατί αλλιώς μένω εγώ με μένα. Η σημερινή κρίση στην Ελλάδα δεν είναι αυτών των ημερών, κυοφορείται τουλάχιστον από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και εκδηλώνεται έντονα με τη μεταπολίτευση. Τι ήταν η μεταπολίτευση; Ενα ξεχείλισμα, μια αχαλίνωτη έκρηξη αισθήματος».

γ) τηλεοπτική συνέντευξη στην ΕΤ1


Σ. Ράμφος - Γ. Μαλούχος ,ΕΤ1, "ΤΟ ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ ΤΙΠΟΤΑ" from antifono.gr on Vimeo.

gerald early | one nation under a groove (university of michican press)

μόλις τελείωσα το one nation under a groove, ένα βιβλίο που εξετάζει συνοπτικά τη σχέση της motown με τη μαύρη και ποπ κουλτούρα της αμερικής. ο συγγραφέας του βιβλίου gerald early είναι ακαδημαικός που ασχολείται (και) με αφρο-αμερικανικά θέματα. όπως εξηγεί στην εισαγωγή, δεν είχε σκοπό να γράψει αυτό το βιβλίο ορμώμενος από την αγάπη του για τη μουσική, αλλά περισσότερο θεωρεί το πόνημά του σα μια εισαγωγή σε ένα έργο που ενδεχομένως γράψει στο μέλλον, στο οποίο θα προσπαθήσει να αναδείξει πτυχές της αφρο-αμερικανικής κουλτούρας των δεκαετιών 50 έως 70 που δεν έχουν τονιστεί.

έχοντας το παραπάνω στο μυαλό, δε θα πρέπει να προκαλέσει εντύπωση στον αναγνώστη το γεγονός ότι πράγματι, περισσότερο για τις κοινωνικές συνθήκες μέσα από τις οποίες αναδύθηκε η σπουδαία εταιρία από το ντιτρόιτ μιλάει το βιβλίο, παρά για τη μουσική και την εταιρία την ίδια. προσωπικά κουράστηκα λίγο, αλλά από την άλλη είναι μόλις 140 οι σελίδες και ένα σαββατοκύριακο αρκεί για την ανάγνωση. κάποιος που έχει διαβάσει ήδη άλλο βιβλίο για τη motown, δε νομίζω ότι θα πάρει πολλές νέες πληροφορίες, ένας begginer όμως θα εγκλιματιστεί καλά.

εξίσου ενδιαφέρουσες με το κείμενο, είναι οι συνεντεύξεις που έδωσαν σε billboard και sepia τέσσερα πολύ σημαντικά πρόσωπα της motown (berry gordy, diana ross, stevie wonder, marvin gaye), και οι οποίες παρατίθενται στο τέλος. πάλι, δε μαθαίνει ο αναγνώστης κάτι νέο, αλλά όπως πάντα η εκ των έσω εξιστόρηση των γεγονότων παρουσιάζει ενδιαφέρον.

david toop | ωκεανος του ηχου

Η περίληψη στο οπισθόφυλλο γράφει: "Μια θρυμματισμένη και γι' αυτό κατ' εξοχήν αντιπροσωπευτική ιστορία της μουσικής του 20ού αιώνα, από τον Erik Satie και τον Miles Davis ως τον James Brown και τους Beach Boys, από τον Ennio Morricone και τον Philip Glass ως τον Jimi Hendrix και τον Aphex Twin. Μέσα από συνεντεύξεις επιδραστικών μουσικών όπως ο Brian Eno, o Lee Perry και ο Sun Ra, o Bill Laswell, o Ryuichi Sakamoto και οι Kraftwerk (μουσικών διαφορετικών τόσο μεταξύ τους όσο και από το "κυρίαρχο" ρεύμα), ο μουσικός και δημοσιογράφος David Toop εξυφαίνει ένα μαγευτικό ιστό αφηγήσεων γύρω από τον οργανωμένο ήχο, το soundtrack ενός Τέταρτου Κόσμου που εκτείνεται από το Τόκιο έως το Μαρακές, από το Λονδίνο έως τον Αμαζόνιο και από την Iάβα έως τη Νέα Υόρκη." εξαιρετικά ενδιαφέρουσα οπτική.

στον πρόλογο διαβάζουμε: "Δεν είναι ένα βιβλίο για τις κατηγορίες της μουσικής, -άμπιεντ, ηλεκτρονική, περιβαλλοντική ή οποιονδήποτε άλλο διαχωρισμό που αξιώνει τη δημιουργία τάξης και λογικής ενώ στην πραγματικότητα εξυπηρετεί εμπορικούς σκοπούς. Αντίθετα, ο δρόμος που ακολούθησα, ξεκινώντας από τον Debussy του 1889 είναι η διάβρωση των κατηγοριών, το ξεγύμνωμα των συστημάτων, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για νέα ερεθίσματα, νέες ιδέες, νέες επιρροές από ένα περιβάλλον που μεταμορφώνεται συνεχώς. Τότε, όπως και τώρα, αυτό το περιβάλλον περιελάμβανε τόσο ήχους του κόσμου- μουσικές που δεν είχαν ξανακουστεί και ατμοσφαιρικούς ήχους όλων των ειδών, θορύβους της πόλης και βιοακουστικά σήματα- όσο και πειράματα στην παρουσίαση τελετουργιών, τεχνολογικές καινοτομίες, άγνωστα συστήματα συντονισμού και δομικών αρχών, αυτοσχεδιασμό και πιθανότητες". Και μπαίνεις με αυτό τον -λίγο ανώμαλο - τρόπο στο νόημα.

δεν είναι ένα συνηθισμένο βιβλίο ο ωκεανός του ήχου, η αφήγηση είναι μάλλον συνειρμική και δεν ακολουθεί μια συνηθισμένη σειρά (πχ χρονολογική). ο συγγραφέας -ο οποίος φαίνεται ότι διαθέτει πάρα πολλές γνώσεις- βρίσκει "αντισυμβατικά" συνεκτικά στοιχεία για να γράψει. για παράδειγμα, μία παράγραφος ασχολείται με phil spector, joe meek, brian wilson και lee perry, εντοπίζοντας το -προφανές σε αυτή την περίπτωση- κοινό στοιχείο ότι και οι 4 ήταν πρωτοπόροι στο στούντιο αλλά λιγάκι τρελοί στην κανονική ζωή. σε άλλα σημεία η σύνδεση των μουσικών δεν είναι τόσο φανερή, χρειάζονται μουσικές γνώσεις για να καταλάβει ο αναγνώστης τι συνδέει ας πούμε τον hendrix με τον coltrane και τα blues.

γενικά ο david toop (μουσικός ο ίδιος και συνεργάτης του περιοδικού wire (αν σας λέει κάτι αυτό)) ασχολείται πολύ με αρμονίες, κλίμακες, και τεχνικά θέματα που ένας μη μουσικός δυσκολεύεται να παρακολουθήσει, κάνοντας το βιβλίο λιγάκι δύσκολο. ένας ακόμα παράγοντας που συντελεί στο παραπάνω είναι το πόσο πίσω στο χρόνο πάει, συνθέτες του 19ου αιώνα που είναι σχετικώς άγνωστοι στο ευρύ μουσικόφιλο κοινό. με βάση τα παραπάνω, θα έλεγα ότι το βιβλίο είναι για αρκετά προχωρημένους ακροατές.

από την άλλη, όταν ο david καταπιάνεται με γνωστά θέματα  (πχ aphex twin, scanner, σκηνή της τζαμάικα, kraftwerk) η ανάγνωση είναι απολαυστική. συζητήσεις-συνεντεύξεις με τους ίδιους τους μουσικούς, ιστορίες από την εποχή και το μέρος που η μουσική φτιαχνόταν.

ο david toop αντιμετωπίζει τον ήχο σα μουσική και τούμπαλιν, πολλές φορές χάνεται σε διηγήσεις από προσωπικές εμπειρίες στη ζούγκλα και τους ήχους της (προσωπικά βαρέθηκα πολύ) ή ακαδημαισμούς σχετικά με τους ήχους των φαλαινών ή των νυχτερίδων (!).

εν κατακλείδι, εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η προσέγγιση της μουσικής από τον david (δες ονόματα που αναφέρονται στην περίληψη) αλλά με πολύ ιδιαίτερη αφήγηση που καθιστά το βιβλίο ελαφρώς δυσπρόσιτο που απαιτεί την προσοχή μας.

last night a DJ saved my life: the history of the Disc Jockey

οι bill brewster και frank broughton είναι δημοσιογράφοι που ασχολούνται με την dance κουλτούρα. ο πρώτος μάλιστα τρέχει το δικό του label και ενίοτε κάνει το dj. ως εκ τούτων και χωρίς να το ψάξω και πολύ, τους θεωρώ μάλλον έγκυρες υπογραφές για ένα βιβλίο σαν αυτό.

στο βιβλίο παρουσιάζεται η ιστορία της χορευτικής μουσικής με επίκεντρο πάντοτε τον dj. ξεκινάει από πολύ παλιά, από τους ανθρώπους που πειραματίζονταν με το broadcasting, πριν ακόμα δημιουργηθεί το ραδιόφωνο και φτάνει -η ανανεωμένη έκδοση του 2006, η πρώτη κυκλοφόρησε το 1999- στην εποχή της ψηφιακής διάθεσης της μουσικής.

τα κεφάλαια/ είδη μουσικής που αναλύει είναι τα κάτωθι: northern soul, reggae, disco roots, disco, hi energy, hip hop roots, hip hop, us garage, house, techno, balearic, acid house, uk sounds. η ανάλυση γίνεται -ορθώς- λαμβάνοντας υπόψη το μέρος και τις κοινωνικές συνθήκες που κάθε ιδίωμα ξεκίνησε, ζητούμενο έτσι και αλλιώς στα μουσικά βιβλία. δε φτάνει η παράθεση ονομάτων και η περιγραφή των ήχων, σημασία έχει ο αναγνώστης να μαθαίνει ποιές ήταν οι αιτίες για τη δημιουργία κάθε μουσικής, ή καλύτερα ποιες συνθήκες ευνόησαν τη γέννησή τους. προσωπικά, τώρα πια βλέπω τη disco με άλλο μάτι, παρόλο που σαν άκουσμα -προφανώς- εξακολουθεί να με κουράζει.

στα πλαίσια της έρευνας οι συγγραφείς μίλησαν με dj και παραγωγούς, ενδεικτικά αναφέρω τους dj shadow, sasha, tiesto, frankie knuckles και κυριολεκτικά δεκάδες άλλους. καταλαβαίνετε ότι αυτό έχει μεγάλη σημασία, είναι πάρα πολύ ενδιαφέρον να διαβάζεις για παράδειγμα τις απόψεις των bellevile 3 για την ανάπτυξη του detroit techno.

το μειονέκτημα του βιβλίου, αν μπορεί να θεωρηθεί τέτοιο, είναι το μέγεθός του. οι 552 σελίδες της ανανεωμένης έκδοσης είναι πραγματικά πολλές. πάντως, εάν κάποιος  θέλει να το αγοράσει, πρέπει οπωσδήποτε να πάρει τη δεύτερη έκδοση καθώς τα κεφάλαια acid house, uk sounds, hi energy και balearic δεν υπάρχουν στην πρώτη.

σαν τελευταία σημείωση να αναφέρω ότι μέσα από το βιβλίο γίνεται ακόμα μια φορά σαφές το πόσο σημαντικό ρόλο έπαιξε η μαύρη μουσική στη διαμόρφωση της ποπ κουλτούρας. είτε λέγεται soul, είτε disco, είτε techno (και αυτή μαύρη μουσική ήταν). δεν είναι τυχαίο ότι το εξώφυλλο του βιβλίου κοσμούν βινύλια των curtis mayfield, sly stone, james brown!

Περί Κανονικοποίησης της τέχνης, μέρος πρώτο

43 αιώνες συγγραφής έχει γνωρίσει η ανθρωπότητα σύμφωνα με τους αρχαιολόγους (διάστημα που ίσως επιμηκυνθεί περαιτέρω από μελλοντικές ανασκαφές). Τα βιβλία που έχουν γραφτεί, αμέτρητα. Οι συγγραφείς, ακόμη και οι πιο αξιόλογοι αυτών, δεκάδες χιλιάδες. Πόσοι αξίζουν να διαβαστούν; Πόσοι συγκροτούν τον πυρήνα της ανάγνωσης;

26, απαντά ο Χάρολντ Μπλουμ.

Όλοι βιάστηκαν να απορρίψουν τη θέση του αμερικανού καθηγητή το 1994 όταν κυκλοφόρησε το εμβληματικό του έργο Ο Δυτικός Κανόνας, τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών, το οποίο υπερασπιζόταν με θρησκευτική ευλάβεια και αυστηρότητα την απόλαυση της ανάγνωσης. Ακόμη και σήμερα, η απόρριψη της σχετικότητας στην τέχνη θεωρείται από κάποιους απαράδεκτη. Για να το θέσω πιο απλά, ειδικά τώρα και στα χρόνια που έρχονται, η επικράτηση της ημιμάθειας και του μεγάλου όγκου "πληροφορίας" σε αντίθεση με την αξιολόγηση και την εμβάθυνση (σε όλα τα πεδία), δημιουργούν κλίμα χαλαρότητας και παρακμής, που οδηγούν στην απαξίωση της τέχνης. Πιστεύω ότι ο κίνδυνος αυτός είναι υπαρκτός όσο δεν υπάρχει σοβαρή θεωρητική καθοδήγηση (ειδικά στη μουσική) και αναδεικνύει την σημασία που (θα έπρεπε να) έχει η υποχρεωτική εκπαίδευση.

Ξέρω πολύ καλά ότι οι άνθρωποι απεχθάνονται όσο τίποτα να τους λένε τι να κάνουν, άρα και τι θα διαβάσουν, τι δίσκο θα ακούσουν και ποια ταινία να δουν στον κινηματογράφο. Αυταρέσκονται στα "αγαπημένα" τους και την περιστασιακή σχέση τους με την τέχνη, σε μία άνευ όρων αποθέωση του υποκειμενισμού (και του τυχαίου), ενώ το να εμπιστευτούν μία κριτική φαντάζει σε πολλούς κάτι το εντελώς περιττό, στα όρια της προσβολής. Εγώ κοιτάω τα αστεράκια των χρηστών στο imdb σου λέει -στην καλύτερη.

Κι όμως υπάρχει αντικειμενικότητα στον αισθητηριακό κόσμο της τέχνης, κι όμως υπάρχουν έργα που Κανονικοποιούν τα υπόλοιπα χαράζοντας το κέντρο του Κανόνα, κι όμως κάποιοι είναι πιο ειδικοί από μας και μπορούν να μας καθοδηγήσουν και κυρίως, μην το ξεχνάτε, η ζωή είναι πολύ μικρή για να διαβάζουμε καλά βιβλία -πρέπει να διαβάζουμε μόνο τα καλύτερα.

Δεν θα μπω στη διαδικασία να απαριθμήσω επιχειρήματα υπέρ και κατά του Κανόνα (ούτε του συγκεκριμένου ούτε άλλων παρόμοιων), μιας και έχουν γίνει και τα δύο δεκάδες φορές με αμφίβολα αποτελέσματα. Ούτε θα προσπαθήσω να τον ακυρώσω προτείνοντας βιβλία που θα έπρεπε να συμπεριληφθούν στο κέντρο του (γιατί στο παράρτημα υπάρχει ένας κατάλογος 798 βιβλίων χωρισμένων σε 4 εποχές: θεοκρατική, αριστοκρατική, δημοκρατική και χαοτική), πειρασμός στον οποίο υπέπεσαν σχεδόν όλοι οι πολέμιοί του (φανταστείτε ότι ο "αγαπημένος" μου συγγραφέας δεν βρίσκεται ανάμεσα στους 26).

Θα υπερασπιστώ το πάθος της ανάγνωσης του Μπλουμ και την ανάγκη να ξαναδιαβαστούν οι μεγάλοι συγγραφείς. Η τέχνη δεν σε κάνει καλύτερο, σε αναγκάζει όμως να ανακαλύψεις τον εαυτό σου.

1. Σαίξπηρ [το Κέντρο του Κανόνα]
2. Δάντης (Η Θεία Κωμωδία)
3. Τσόσερ (Ιστορίες του Κάντερμπερι)
4. Θερβάντες (Δον Κιχότης)
5. Μοντέν (Δοκίμια)
6. Μολιέρος (Μισάνθρωπος)
7. Μίλτον (Χαμένος Παράδεισος)
8. Δρ. Σάμιουελ Τζόνσον [ο κριτικός του Κανόνα]
9. Γκέτε (Φάουστ)
10. Γουέρντσγουορθ (Ο Γερο-Ζητιάνος του Κάμπερλανττ, Το Ερειπωμένο Καλύβι, Μιχαήλ κ.α.)
11. Τζέιν Όστεν (Πειθώ)
12. Γουόλτ Γουίτμαν (Τραγούδι του Εαυτού μου κ.α.)
13. Έμιλυ Ντίκινσον (Ποιητικά Άπαντα)
14. Ντίκενς (Ζοφερός Οίκος)
15. Τζώρτζ Έλιοτ (Μίντλμαρτς)
16. Τολστόι (Χατζή-Μουράτ)
17. Ίψεν (Πέερ Γκιντ)
18. Φρόιντ (Η Ερμηνεία των Ονείρων κ.α.)
19. Προύστ (Αναζητώντας τον Χαμένο Χρόνο)
20. Τζέημς Τζόις (Οδυσσέας, Η Αγρύπνια του Φίνεγκαν)
21. Βιρτζίνια Γούλφ (Ορλάντο)
22. Κάφκα (Δίκη, Πύργος)
23. Μπόρχες (Το Άλεφ κ.α.)
24. Νερούδα (Κάντο Χενεράλ)
25. Φερνάντο Πεσσόα (Το Βιβλίο της Ανησυχίας κ.α.)
26. Μπέκετ (Περιμένοντας τον Γκοντό κ.α.)

+ Η λίστα του παραρτήματος με τα 798 βιβλία από 204 συγγραφείς.

"Τα κίνητρα για την ανάγνωση και τη γραφή μπορεί να είναι πολλά και ποικίλα, και πολλές φορές δεν είναι γνωστά ούτε στους πιο ενσυνείδητους αναγνώστες ή συγγραφείς. Ίσως το έσχατο κίνητρο για τον μεταφορικό λόγο να είναι η επιθυμία να είσαι διαφορετικός, να είσαι κάπου αλλού. Στην άποψη αυτή ακολουθώ τον Νίτσε, ο οποίος μας προειδοποιούσε πως μπορούμε να μιλήσουμε μόνο για εκείνο που έχει πεθάνει μέσα μας, επομένως πάντα υπάρχει ένα είδος περιφρόνησης στην πράξη της ομιλίας. Ο Άμλετ συμφωνεί με τον Νίτσε, και μάλιστα ίσως να ήθελαν να επεκτείνουν την περιφρόνηση και στην πράξη της γραφής. Όπως δεν διαβάζουμε για να ανοίξουμε τα βάθη της καρδιάς μας, έτσι δεν υπάρχει περιφρόνηση στην πράξη της ανάγνωσης. Οι διάφορες παραδόσεις του πολιτισμού μας λένε πως ο ελεύθερος και μοναχικός εαυτός γράφει προκειμένου να υπερβεί το αναπόφευκτο τέλος του θανάτου. Θα έλεγα ότι ο εαυτός, αναζητώντας τη μοναξιά και την ελευθερία του, διαβάζει μ' έναν στόχο μονάχα: να μπορέσει να συναντήσει τη μεγαλοσύνη."

Bloom Harold, Ο Δυτικός Κανόνας, Τα βιβλία και τα σχολεία των εποχών

Επιμελητής: Αρμάος Δημήτρης, Μετάφραση: Ταβαρτζόγλου Κατερίνα 

Εκδόσεις: Gutenberg

Σύνδεσμοι:

Ειλικρινής υπερασπιστής της ανάγνωσης
Τιμητικοί κανονιοβολισμοί
Η ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
Η Τορά της κριτικής
Ο Δυτικός Κανόνας
Κανόνας χωρίς εξαίρεση

Όδευα ολοταχώς προς τα μεγάλα υπέροχα φώτα.

Αυτό που έκανα κυρίως μικρός ήταν να περιμένω και να προετοιμάζομαι. Ήξερα πάντοτε ότι εκεί έξω υπήρχε ένας μεγαλύτερος κόσμος, αλλά κι αυτός στον οποίο ζούσα ήταν μια χαρά. Τότε δεν υπήρχαν πάρα πολλά ΜΜΕ να μας τα πρήζουν και η ζωή ήταν αυτό που έβλεπες.

Γεννήθηκα την άνοιξη του 1941. Όλοι όσοι γεννήθηκαν στην εποχή μου ανήκαν και στους δύο κόσμους. Ο Χίτλερ, ο Τσόρτσιλ, ο Μουσολίνι, ο Στάλιν, ο Ρούσβελτ ήταν επιβλητικές προσωπικότητες, που αντίστοιχές τους δεν θα γνώριζε ποτέ ξανά ο κόσμος, ήταν άνθρωποι οι οποίοι στηρίζονταν στις δικές τους αποφάσεις, και ό,τι ήθελε προκύψει. Πήραν τις τύχες της ανθρωπότητας στα χέρια τους και μετέτρεψαν τον κόσμο σε συντρίμμια. Ως συνεχιστές της παράδοσης του Αλεξάνδρου και του Ιούλιου Καίσαρα, του Τζένγκινς Χαν, του Καρλομάγνου και του Ναπολέοντα, έκοβαν τον κόσμο κομματάκια σαν ζουμερή μπριζόλα.

Στις διεθνείς ειδήσεις, ο Πικάσο, στα 79 του χρόνια, παντρεύτηκε το 35χρονο μοντέλο του. Πω πω. Ο Πικάσο δεν χασομερούσε κάνοντας βόλτες. Η ζωή δεν τον είχε αφήσει πίσω. Ο Πικάσο είχε τσακίσει τον κόσμο της τέχνης και τον είχε ανοίξει διάπλατα. Ήταν επαναστάστης. Κι εγώ ήθελα να γίνω έτσι.

Τραγουδούσα πολλά επίκαιρα τραγούδια, ούτως ή άλλως. Ο Billy Gashade, ο άνθρωπος που υποτίθεται ότι έγραψε την μπαλάντα του Τζέσε Τζέιμς, σε κάνει να πιστέψεις ότι ο Τζέσε έκλεβε τους πλούσιους και τα έδινε στους φτωχούς, και ότι τον σκότωσε ένα "βρομερό, δειλό ανθρωπάκι". Στο τραγούδι, ο Τζέσε ληστεύει τράπεζες και δίνει τα λεφτά στους απόρους, ενώ στο τέλος τον προδίδει ένας φίλος του. Απ' ό,τι λέει όμως ο κόσμος, ο Τζέσε ήταν ένας αιμοδιψής δολοφόνος που δεν είχε καμία σχέση με τον Ρομπέν των Δασών του τραγουδιού. Ωστόσο, ο Billy Gashade έχει τον τελευταίο λόγο, και τον κάνει ό,τι θέλει.

Τα επίκαιρα τραγούδια δεν είναι τραγούδια διαμαρτυρίας. Ο όρος "τραγουδιστής διαμαρτυρίας" δεν υπήρχε, όπως δεν υπήρχε και ο όρος "τραγουδιστής-τραγουδοποιός". Ή ήσουν τραγουδιστής ή δεν ήσουν. Δεν υπήρχε μέση κατάσταση. Δεν πίστευα ότι διαμαρτυρόμουν για κάτι, όπως ούτε ο Woody Gurthie δεν διαμαρτυρόταν για κάτι στα τραγούδια του. Δεν θεωρούσα τον Woody Gurthie τραγουδιστή διαμαρτυρίας.

Όλα αυτά τα τραγούδια μαζί, το ένα μετά το άλλο... μου έφεραν ζαλάδα. Μου κόπηκε η ανάσα. Ήταν σαν να έχασα τη γη κάτω από τα πόδια μου. Είχα ξανακούσει τα τραγούδια του Woody αλλά σκόρπια, σε διάφορους δίσκους που ήταν συνεργασίες με άλλους καλλιτέχνες. Δεν τον είχα ακούσει πραγματικά, γι' αυτό τώρα ένιωσα τη γη να σκίζεται. Ήταν απίστευτο. [...] Μέσα από τις συνθέσεις του Woody ξεκαθάρισε απόλυτα η άποψή μου για τον κόσμο. Υποσχέθηκα στον εαυτό μου να γίνω ο πιο πιστός μαθητής του Gurthie. Άξιζε τον κόπο.

Ο κριτικός των New York Times στο ένθετό για την folk μου είχε γράψει μία εκθειαστική κριτική. Αυτό δεν ήταν συνηθισμένο, επειδή εγώ ήμουν το δεύτερο όνομα. Το άρθρο δημοσιεύτηκε πριν την ηχογράφηση της Carolyn (έπαιζα φυσαρμόνικα στον πρώτο της δίσκο στην Columbia), και την επομένη ο John Hammond είδε την εφημερίδα. Οι ηχογραφήσεις πήγαν καλά και ενώ όλοι τα μάζευαν για να φύγουν, ο Hammond με κάλεσε στο κουβούκλιο του ηχολήπτη και μου είπε ότι με ήθελε στην Columbia. Απάντησα μάλιστα, κι εγώ πολύ θα το ήθελα. Ένιωσα την καρδιά μου να εξακοντίζεται στον ουρανό, ως τ΄αστέρια ενός άλλου γαλαξία. Εσωτερικά άρχισα να παραπαίω, αλλά δεν το έδειξα. Δεν μπορούσα να το πιστέψω. Έμοιαζε πολύ ωραίο για να είναι αληθινό.

Όδευα ολοταχώς προς τα μεγάλα υπέροχα φώτα. Δεν χωρούσε αμφιβολία. Μήπως έτρεφα αυταπάτες; Μάλλον όχι. Δε νομίζω ότι είχα αρκετή φαντασία για να τρέφω αυταπάτες. Ερχόμουν από πολύ μακριά και είχα ξεκινήσει από πολύ χαμηλά. Τώρα όμως η μοίρα μου ετοιμαζόταν να μου φανερωθεί. Ένιωθα ότι κοιτούσε εμένα και κανέναν άλλο.

Αν δεν είχα πάει στο Theatre de Lys και δεν είχα ακούσει την μπαλάντα "Η Τζένη των πειρατών" των Μπρεχτ - Κουρτ Βάιλ, μπορεί να μην μου είχε περάσει από το μυαλό να γράψω τραγούδια.

Bob Dylan

/*έφτασα στα όρια του blogger, αλλά ούτως ή άλλως οι περισσότεροι διαβάζετε μέσω του reader οπότε, απολαύστε αυτά τα καταπληκτικά τραγούδια σε HD*/

rough trade | rob young

rough trade λοιπόν, η εταιρία που κυκλοφόρησε δουλειές από stiff little fingers, monochrome set, fall, scritti politti, sundays, raincoats, swell maps, pastels, cabaret voltaire, χμ smiths, mazzy star, robert wyatt, strokes, libertines, arcade fire, hidden cameras και κυριολεκτικά δεκάδες ακόμα μπάντες ανάλογης αξίας. το βιβλίο του rob young (έχει διατελέσει και διευθυντής του -ξανά χμ- wire) περιγράφει την ιστορία της εταιρίας, καλύτερα των εταιριών μια και η rough trade ξεκίνησε σα δισκάδικο, ασχολήθηκε με τη διανομή και τελικά φτιάχτηκε και το label. στις μόλις 176 σελίδες (σχεδόν οι μισές είναι εικόνες) προλαβαίνει να κάνει μια γρήγορη αναφορά στα 30 χρόνια της rough trade και αυτό είναι το δυνατό και ταυτόχρονα αδύνατο σημείο της έκδοσης, ανάλογα από ποιά σκοπιά το εξετάζεις. το βιβλίο μπορεί να θεωρηθεί ιδανικό για μια πρώτη επαφή με τη rt, μια καλή εισαγωγή σε ένα μεγάλο κομμάτι της βρετανικής indie σκηνής. αλλά μέχρι εκεί. σε καμμία περίπτωση δεν ενδείκνυται το βιβλίο σε αναγνώστες που ενδιαφέρονται να μάθουν τις ιστορίες πίσω από τις μπάντες και τα τραγούδια.

πέρα από το κείμενο, το βιβλίο είναι υποδειγματικά στημένο, με πολλές φωτογραφίες που οπτικοποιούν τους χαρακτήρες που περιγράφει (δείγμα). στις κίτρινες σελίδες, διακόπτεται η ροή της ιστορίας και παρουσιάζονται θρυλικά σινγκλάκια και βιογραφικά συγκροτημάτων.

στην ίδια σειρά και από τον ίδιο συγγραφέα κυκλοφορεί και η ιστορία της warp, θα ναι η επόμενη αγορά μου.

Top20 2000-2009: Books

1. Cormac McCarthy - The Road (2006)
   
2. Amoz Oz - A tale of love and darkness [Ιστορία Αγάπης και Σκότους] (2003)
3. Richard Dawkins - The God Delusion [Η Περί Θεού Αυταπάτη] (2006)
4. Alex Ross - The Rest Is Noise: Listening to the Twentieth Century (2007)
5. Frank Schatzing - The Swarm [Το Σμήνος] (2004)
6. Στέλιος Ράμφος - Το Μυστικό του Ιησού (2006)
   
7. Umberto Eco - Storia della bellezza [Ιστορία της Ομορφιάς] (2004)
8. Pierre Bayard - How to talk about books you haven't read [Πως να μιλάς για βιβλία που δεν έχεις διαβάσει] (2007)
9. Marcus Du Sautoy - The Music of the Primes [Η Μουσική των Πρώτων Αριθμών] (2003)
10. Philip Roth - Everyman [Καθένας] (2006)
    
11. Brian Greene - The Elegant Universe [Το Κομψό Σύμπαν] (2004)
12. Ian McEwan - Atonement [Εξιλέωση] (2001)
13. Marjane Satrapi - Persepolis (2003)
14. Philip Roth - The Human Stain [Το Ανθρώπινο Στίγμα] (2000)
15. Yann Martel - Life of Pi (2002)
16. Orhan Pamuk - Χιόνι (2002)
    
17. Mark Haddon - The Curious Incident of the Dog in the Night-time [Ποιός Σκότωσε το Σκύλο τα Μεσάνυχτα;] (2003)
18. Γκύντερ Γκρας - Ξεφλουδίζοντας το κρεμμύδι (2006)
19. bonus1: Harold Bloom - The Western Canon [Ο Δυτικός Κανόνας] (2007) [1st edition: 1994]
20. bonus2: Νίκος Θέμελης - Αναζήτηση (1998)

Πιο απολαυστική επανέκδοση της δεκαετίας:
2008, Εκδόσεις Ίνδικτος - Φίοντορ Ντοστογιέφσκι (Οι Δαιμονισμένοι, Ο Ηλίθιος)
Μετάφραση από τα Ρώσικα-Πρόλογος-Επίμετρο: ΕΛΕΝΗ ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
Γιατί καθυστερεί να βγει το Υπόγειο δεν ξέρω κι ανησυχώ...

Δεν έχω διαβάσει ακόμα (και ντρέπομαι λιγάκι γι' αυτό) τα εξής:

• Thomas Pynchon - Against the Day (2006)
• Thomas Pynchon - Inherent Vice (2008)
• Paul Auster - The Book of Illusions (2002)
• Paul Auster - Invisible (2009)

και πολλά άλλα φυσικά... Βλέπετε, είμαι ακόμα κολλημένος με την λογοτεχνία του 19ου (άντε και αρχές του 20στού) αιώνα, αλλά αυτό σκοπεύω να το αλλάξω τα επόμενα χρόνια.

Χρήσιμες λίστες:

• The 100 Best Books of the decade - Times
• A decade in books - Guardian
• Top 10 Books of the decade - New Statesman
• Best Books of the decade - goodreads
• η βιβλιοδεκαετία της Μ.

ΦΕΤΙΝΕΣ ΛΙΣΤΕΣ (θα γίνουν updates σε όλα)
Top20 2009
Albums | Songs | Movies

Top20 2000-2009
Albums | Songs | Movies | Hot Scenes | Soundtracks | Videos | Books
Top20 2000-2009 Greek
Albums | Songs | Movies 
Η ψηφοφορία μας για τις ταινίες της δεκαετίας
Αρχικό ποστ | Οι 100 πρώτες | Συνολικά αποτελέσματα

Στέλιος Ράμφος / Με αφορμή τον Νίτσε

Πείτε μου αν υπάρχει άλλος άνθρωπος που να προβληματίζεται μέσα στο ίδιο 24ωρο για τους LCD Soundsystem και το καινούργιο βιβλίο του Ράμφου να τον συναντήσω και να εξαϋλωθούμε σε λάμψεις φωτός.

Ψάχνοντας πληροφορίες για το βιβλίο Νίτσε για καλό γούστο έπεσα πάνω σε ένα μεγάλο βίντεο του συγγραφέα, κατά την παρουσίασή του στο πατάρι του Αρμού. Ο Ράμφος συχνά φλυαρεί ή οι απόψεις του σου φαίνονται τετριμμένες και λίγο - πολύ γνωστές, ωστόσο είναι αυτό το ξεκαθάρισμα που κάνει μέσα σου η φιλοσοφία το οποίο σε μία αβέβαιη και θολή εποχή όπως η δική μας βάζει τα πράγματα σε μία σειρά και σε βοηθάει να πας παρακάτω. Πάντα σ' αυτές τις περιπτώσεις οι νεότεροι αντιδρούν και νομίζουν πως οι ίδιοι ζουν ήδη στην επόμενη εποχή και έχουν ξεπεράσει τα αδιέξοδα που βασάνιζαν τους προηγούμενους -έτσι, μόνο και μόνο επειδή γεννήθηκαν μετά από αυτούς- αλλά μακάρι να ήταν τόσο απλά τα πράγματα.

Ο Ράμφος έχει γράψει πολλά βιβλία για το "ελληνικό πρόβλημα" και την ελπίδα του να περάσουμε από την ανατολική μας μοναδικότητα στην δυτική συλλογικότητα (χοντρά-χοντρά το γράφω τώρα, δείτε το βίντεο, διαβάστε και κανένα βιβλίο, καλό θα σας κάνει), αλλά αυτό το απόσπασμα έχει και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον! Μιλώντας για τον Νίτσε λοιπόν, μας βγάζει από την δύσκολη θέση να απαντάμε κάθε φορά στην ενοχλητική ερώτηση: "Δεν τον καταλαβαίνω τον συγγραφέα/σκηνοθέτη/συγκρότημα, τι θέλει να πει μ' αυτό; Γιατί χρησιμοποιεί αυτό το ύφος; Άμα κάτι δεν είναι απλό, τότε δεν είναι και καλό. Γιατί να προσπαθήσω εγώ να τον καταλάβω; Αυτός θα χάσει."

Είμαστε σε μια φάση ιστορική που το μπόλιασμα είναι αναπόφεκτο, αλλά δεν ξέρουμε τι να μπολιάσουμε και με τι […] αυτή είναι μία αδυναμία συνθέσεως που μας κατατρέχει και σ' αυτό έχουν μεγαλύτερη ευθύνη οι άνθρωποι της σκέψεως, οι διανοούμενοι.

Υπάρχει ένα μειζον πρόβλημα κάθε φορά στις σχέσεις μας κάθε φορά με έναν πολιτισμό με τον οποίο καλούμαστε να συναντηθούμε: για να πετύχεις μία σχέση, για να πετύχεις μία συνάντηση, πρέπει να έχεις εαυτόν. Για να συναντηθείς πρέπει να είσαι. Υπάρχει ένα μείζον πρόβλημα ελλείψεως ή αβεβαιότητος ενεργού εαυτού στην κουλτούρα μας. Και υπ' αυτής της έννοιας, μιας ελλείψεως αυτοπεποιθήσεως, που γίνεται επιθετικότητα, καμιά φορά γελοία.

Η ύπαρξη ενεργού εαυτού είναι κάτι που περνά σε όλα τα επίπεδα, είτε μιλάμε για την εκπαίδευση, είτε μιλάμε για το πως διαβάζουμε έναν μεγάλο συγγραφέα. Δεν μπορείς να διαβάσεις έναν μεγάλο συγγραφέα αν δεν είσαι κάποιος. Δεν μπορείς να τον διαβάσεις ποτε για να τον απομνημονεύσεις. Δεν μπορείς να συναντηθείς ποτέ μαζί του για να μάθεις τι λέει. Πρέπει να του πεις τι λες εσύ κιόλας. Αν δεν έχεις να πεις κι εσύ τι έχεις, τότε δεν μπορείς να τον διαβάσεις αυτόν τον συγγραφέα.

Αν δεν του πεις τι λες κι εσύ (δεν έχει σημασία που έχει πεθάνει πριν 200 ή 500 χρόνια), αν δεν έχεις να πεις κι εσύ τι έχεις, τότε δεν μπορείς να τον διαβάσεις. Επομένως μία αναγνωση (όπως μπορεί να 'ναι του Νίτσε ή του Πλάτωνος ή οτιδήποτε άλλο), στην πραγματικότητα δεν είναι παρά ένα βαθύτερο στοίχημα, μια βαθύτερη διεκδίκηση: από το να πάψεις να είσαι απλό γεγονός (ότι ξέρεις, υπάρχω σ' αυτή τη γωνιά της Ευρώπης), να γίνεις ενεργό υποκείμενο.

διαβάζοντας celine

Φαίνεται καθαρά πως καίγεται ένα χωριό, ακόμα κι από είκοσι μίλια μακριά. Είναι χαρούμενο θέαμα. Ένα τοσοδά χωριουδάκι που τη μέρα ούτε το 'παιρνες χαμπάρι, στο βάθος μιας άσχημης μικρής εξοχής, ε λοιπόν, δεν φαντάζεσαι τη νύχτα, όταν καίγεται, τι εντύπωση σου κάνει! Θαρρείς η Παναγία των Παρισίων! Μια νύχτα ολόκληρη παίρνει για να καεί ένα χωριό, ακόμα και μικρό, στο τέλος θαρρείς ένα τεράστιο λουλούδι, έπειτα μόνο ένα μπουμπούκι, έπειτα τίποτα.

Καπνίζει, και τότε είναι πρωί.

[...]

Κάναμε ουρά για να πεθάνουμε. Ο ίδιος ο στρατηγός δεν έβρισκε πια καταυλισμό χωρίς φαντάρους. Καταλήξαμε να κοιμόμαστε όλοι, στρατηγοί ξεστρατηγοί, στα χωράφια. Όσοι είχαν λίγο ακόμα κουράγιο το έχασαν κι αυτοί. Τότε ήταν που άρχισαν να τουφεκάνε φαντάρους, διμοιρίες ολόκληρες, για να τους αναπτερώσουν το ηθικό, και που βάλθηκαν ν' αναφέρουν τον μοίραρχο της χωροφυλακής στην ημερήσια διάταξη για τον τρόπο του να κάνει τον δικό του μικρό πόλεμο, τον απόλυτο, τον πέρα για πέρα αληθινό.


“From up high where I was, you could shout anything you liked at them. I tried. They made me sick, the whole lot of them. I hadn’t the nerve to tell them so in the daytime, to their face, but up there it was safe. “Help! Help!” I shouted, just to see if it would have any effect on them. None whatsoever. Those people were pushing life and night and day in front of them. Life hides everything from people. Their own noise prevents them from hearing anything else. They couldn’t care less. The bigger and taller the city, the less they care. Take it from me. I’ve tried. It’s a waste of time.”




— Louis-Ferdinand Céline, Journey to the End of the Night

Μπι όπως Μπύρα

Το 9ο βιβλίο του 73χρονου πλέον Τομ Ρόμπινς είναι και το πρώτο του παιδικό βιβλίο, μία ιστοριούλα που θα έλεγε αυτός στην εγγονή του ας πούμε, οπότε δεν θα πρέπει να σας κάνει και μεγάλη εντύπωση που η ιστορία αυτή είναι ένας ύμνος στις μπύρες όλου του κόσμου! Δεν είμαι αρμόδιος να σχολιάσω ένα βιβλίο για παιδιά, αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι οι 130 μικρές σελίδες του διαβάζονται με μία ανάσα, ενώ οι φανατικοί του αναγνώστες θα χαμογελάσουν με ευχαρίστηση ακούγοντας τη νεράιδα να λέει:

-Θέλω να μου υποσχεθείς ότι θα είσαι πάντα τόσο γενναία -πως όταν εκμεταλλευτές μεταμφιεσμένοι σε δημοσίους υπαλλήλους σου προσφέρουν προστασία από παραφουσκωμένους κινδύνους, θα τους γυρίσεις την πλάτη και θα φύγεις χοροπηδώντας. Υποσχέσου μου ότι δεν θα φοβάσαι τα ταξίδια, τους ανθρώπους που είναι διαφορετικοί από σένα, τις αράχνες, τις νυχτερίδες, τους παλικαράδες, τους οδοντίατρους, τους δικηγόρους, τις πιέσεις των φίλων σου, το κακό γούστο, την κοινωνική αποδοκιμασία, την ανασφάλεια, τα Ξωτικά της Ζάχαρης... ;
-Γιατί τα Ξωτικά της Ζάχαρης;
-Δεν έχει σημασία. Ότι δεν θα τρέμεις μπροστά σε γέρους με τίτλους και προπαντός ότι δεν θα φοβηθείς ποτέ ν' αγαπήσεις, ούτε καν όταν υπάρχει πιθανότητα να μη σου ανταποδώσουν την αγάπη σου.

# σου ανοίγει την όρεξη για μία παγωμένη Duvel...

divided soul

ποιές λίστες και ποιές κυκλοφορίες της χρονιάς; τις επόμενες εβδομάδες θα λιώσω τους δίσκους του μεγαλύτερου τραγουδιστή (μαζί με το στελάρα) που περπάτησε ποτέ στον πλανήτη, διαβάζοντας τη βιογραφια του.

The New York Trilogy, by Paul Auster

Όλα έχουν να κάνουν με την ταυτότητα. Πιο σωστά, με τον εκμηδενισμό της ταυτότητας. Την πλήρη αποδόμησή της. Ο Όστερ θα της επιτεθεί βίαια και στον μεταμοντέρνο καθρέφτη της θα την βρει ανυπεράσπιστη. Το αποτέλεσμα για την τελευταία, αναμενόμενο: ανήμπορη μπροστα στη μανία της ελλειπτικής του αφήγησης, θα διαλυθεί σε χίλια κομμάτια και θα σκοπριστεί στους δρόμους της μεγάλης πολιτείας, προσφέροντας πια μικρούς αντικατοπτρισμούς αυτού που κάποτε υπήρξε. Θραύσματα του εαυτού, θραύσματα της ιστορίας του βιβλίου, θραύσματα της ζωής του συγγραφέα, θραύσματα του αναγνώστη. Εμένα.

Οι αναφορές του; -πολλές. Από το παραδοσιακό αστυνομικό μυθιστόρημα (το οποίο κατακρεουργεί απολαυστικά) ως τον Μπόρχες κι απ' τα ονόματα και τους τόπους της προσωπικής του διαδρομής ως τον Κάφκα. Αλλά μη γελιέσαι -δεν έχεις διαβάσει άλλα βιβλία σαν αυτά τα τρία. Αν ήταν μουσική, θα ήταν variations στο ίδιο θέμα. Αν ήταν ταινία, θα την γύριζε ένας πιο μοναχικός David Lynch. Κύκλους γύρω από τον εαυτό της, στοιχεία που νομίζεις πως δεν οδηγούν πουθενά, χαρακτήρες που φαντάζουν ασκιαγράφητοι. Αλλά δεν είναι. Εσύ κοιτάς τα σημεία και δεν βλέπεις την εικόνα.

Κι η μεγάλη πόλη, πάντα εκεί. Μοναδική σταθερά, καμβάς του έργου και ταυτόχρονα ο πιο πλήρης χαρακτήρας του. Σαν την Τσάινατάουν του Πολάνσκι, αναπνέει μαζί και δίπλα από τους ήρωές της, τον Κουίν και τον Στίλμαν, τον Μπλου και τον Μπλακ, τον Φάνσοου και τον Κουίν ξανά. Ιδιωτικοί ντετέκτιβ ή αποτυχημένοι συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων, παθιασμένοι με την μοναξιά τους, συνθλίβονται ανάμεσα στα τρία ορόσημα του Όστερ: παρασύρονται στον δικό τους δονκιχωτισμό και αναζητούν μίαν άλλη ζωή, όπως ο Θορό στα δάση. Καταλήγουν να ζήσουν σαν τον Ροβινσώνα Κρούσο, ναυαγοί της ίδιας τους της προσπάθειας. Ή μήπως όλα αυτά είναι παιχνίδια που προκαλεί η αδυναμία των λέξεων να περιγράψει την εσωτερική μας κατάσταση;

Η wikipedia λέει πως τα βιβλία του Όστερ κυριαρχούνται από την ψυχανάλυση του Jacques Lacan και την μεταφυσική του πρώτου μισού του 19ου αιώνα στην αμερικανική λογοτεχνία. Εγώ λέω πως όταν γράφεις (αλλά κι όταν διαβάζεις) έρχεσαι αντιμέτωπος με τον εαυτό σου.



Υ.Γ. Θέλω το κόκκινο τετράδιο. Θα πράξω ομοίως.


περισσότερα και καλύτερα εδώ, εδώ κι εδώ.

Catching The Big Fish

Το βιβλίο του David Lynch βγήκε στα ελληνικά και διαβάζω σήμερα στα Νέα την κυρία Νικολαΐδου:
Έγραψε ένα τομίδιο που περιέχει το απόσταγμα της εμπειρίας του. Δυστυχώς, όχι μόνο αυτό. Ο Ντέιβιντ Λιντς είναι οπαδός του Υπερβατικού Διαλογισμού. Πιστεύει στο Ενοποιημένο Πεδίο. Έχει ιδρύσει το ίδρυμα David Lynch για την Εκπαίδευση με βάση την ανάπτυξη της Συνειδητότητας και για την Παγκόσμια Ειρήνη (βλ. www.DavidLynchFoundation.org). Και λοιπόν; Μας πειράζει αυτό; Όταν κανείς γίνεται φανατικός οπαδός μιας ιδέας και έχει την απόλυτη πεποίθηση πως η ιδέα αυτή θα σώσει τον κόσμο, συνήθως καταλήγει σε αφελείς συνεπαγωγές. Προπαγανδίζει με πάθος την ατομική του περίπτωση ως φάρμακο για πάσαν νόσον.

Ενώ παρακάτω αναφέρεται στην σχετική σημείωση για την ψυχοθεραπεία και σχολιάζει με αγάπη(;):
Ο Λιντς επισκέπτεται έναν ψυχίατρο. Πριν ξεκινήσει η θεραπεία, ο σκηνοθέτης ρωτά, χωρίς εισαγωγές, τον γιατρό: «Νομίζετε ότι αυτό το πράγμα θα μπορούσε, με οποιονδήποτε τρόπο, να βλάψει τη δημιουργικότητά μου;» Ο ψυχίατρος απάντησε: «Για να είμαι ειλικρινής, Ντέιβιντ, θα μπορούσε». Ο Λιντς του έσφιξε το χέρι κι αποχώρησε. Φυσικά. Η ψυχανάλυση σηκώνει το χαλάκι. Αναζητά τα χνούδια και τα ψίχουλα που κρύβουμε από κάτω. Όμως αυτός ο σκοτεινός κόσμος, οι κρυμμένες σκέψεις, η εσωτερική ζωή είναι το φαΐ του καλλιτέχνη. Αν τα τακτοποιήσει ορθολογικά, δεν είναι σίγουρο ότι θα συνεχίσει να κάνει τη δουλειά του. Έπραξε, λοιπόν, πολύ καλά ο Λιντς που βρόντησε την πόρτα. Δυστυχώς, την άφησε ορθάνοιχτη στον Υπερβατικό Διαλογισμό.

Η μετάφραση είναι σωστή (για όσους ενδιαφέρονται, κυκλοφορεί σε audio book όπου το βιβλίο διαβάζει ο ίδιος ο David Lynch!), αλλά θυμήθηκα ότι στον Δανίκα είχε πει την ιστορία λίγο διαφορετικά: Δημήτρης Δανίκας: Σας έχει δει ψυχίατρος; David Lynch: Ναι, μία και μοναδική φορά. Του είπα ότι βλέπω κύκλους και τον ρώτησα αν αυτό θα επηρεάσει τη δημιουργικότητά μου και μου απάντησε καταφατικά. Μετά του έσφιξα το χέρι και έκλεισα την πόρτα.

Χαμένοι στην μετάφραση; Μάλλον ναι (την πρώτη φορά), αν και δεν αποκλείεται να το παρουσίασε επίτηδες διαφορετικά. Σε κάθε περίπτωση, τα σέβη μου. Τα περί διαλογισμού τα προσπερνώ από σεβασμό. Όπως έχει πει καλύτερα απ' όλους ο Νίτσε (και πρόσφατα το παρατηρούσα στην γνωστή τριλογία του Μπέργκμαν), όταν απαλλάσσεις τη ζωή σου από τα γνωστά παραδοσιακά θεμέλια -κάθε είδους- οφείλεις να βρεις γρήγορα έναν αντικαταστάτη τους. Διαφορετικά, η σκιά της απουσίας τους πέφτει επάνω σου πολύ βαριά. Ο Lynch βρήκε τον Υπερβατικό Διαλογισμό - μικρό το κακό αν θέλετε την γνώμη μου.

ΥΓ: Δεν χρειάζεται φυσικά να πω ότι το βιβλίο είναι ταυτόχρονα ένα απόλυτο must have για τους καινούργιους στον κόσμο του Lynch, ενώ δεν αποκαλύπτει τίποτα περισσότερο απ' όσα πρέπει (όπως κάνει πάντα). Για παράδειγμα, μετά το κεφάλαιο για το Mulholland Drive έχει ένα κεφάλαιο που λέγεται The Box and the Key. Το κεφάλαιο είναι μία σειρά. Λέει: I don't have a clue what these are. (Όσοι πιστεύετε πως πραγματικά το εννοεί, πως είναι τυχαία αυτά που κάνει, διαβάζετε λάθος ποστ σε λάθος μπλογκ για τον λάθος άνθρωπο.)

The Athens Review of Books

Το Athens Review of Books είναι ένα καινούργιο μηνιαίο περιοδικό ποικίλης ύλης για το βιβλίο, τις νέες εκδόσεις, τις ιδέες, τα πρόσωπα, τις ιστορίες με τις οποίες ασχολείται η βιβλιοπαραγωγή – αλλά και η κοινωνία. Περιέχει μεγάλα, εξονυχιστικά ακριβή κείμενα, γραμμένα από σημαντικούς εκπροσώπους της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, της λογοτεχνίας και της δημοσιογραφίας.

Στο 1ο τεύχος του Athens Review of Books, που κυκλοφορεί στις 2 Νοεμβρίου, μπορείτε μεταξύ άλλων να διαβάσετε:
● Ένα αφιέρωμα στον δημοφιλή Αμερικανό συγγραφέα-στοχαστή Φίλιπ Ροθ, που υπογράφει η Κατερίνα Σχινά.

● Την ιστορία της Εξελικτικής, από τον Δαρβίνο ως τις μέρες μας, και τον τρόπο με τον οποίο την προσέλαβε η Ακαδημία Αθηνών, από τον βιολόγο και ακαδημαϊκό Κώστα Κριμπά.

● Όλα όσα δεν ξέρετε για τον εγκληματία πολέμου Ράντοβαν Κάρατζιτς, η δίκη του οποίου άρχισε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Γράφει ο Λεωνίδας Χατζηπροδρομίδης.

● Την πραγματική διάσταση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, από τον καθηγητή John O. Iatrides.

● Μικρά διεισδυτικά βιογραφικά σημειώματα για τρεις σημαντικούς εκλιπόντες, τον Άγγελο Ελεφάντη, τον Μιχάλη Παπαγιαννάκη και τον Σπήλιο Παπασπηλιόπουλο, τρεις αριστερούς χωρίς Αριστερά. Γράφει ο Λεωνίδας Λουλούδης.

● Ακόμα: ο Αλέξης Ηρακλείδης γράφει για τα ελληνοτουρκικά, ο Νίκος Μαραντζίδης για τον Δημοκρατικό Στρατό και την ιστοριογραφία, ο Χρήστος Χωμενίδης για την εθνική λογοτεχνική εσωστρέφεια, ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου για τη μυθιστοριογράφο Ζυράννα Ζατέλη, ο Χ.Ε. Μαραβέλιας για τη θρησκοληψία και τον αθεϊσμό. Μπορείτε ακόμα να βρείτε ανάλυση για το φαινόμενο Μάικλ Τζάκσον, ένα κείμενο γνωριμίας με τη λογοτεχνία του Τόμας Πίντσον, άρθρα για τον Βέρνερ Χέρτσογκ και για την ταινία του Παντελή Βούλγαρη Ψυχή βαθιά και πολλή ακόμα, ενδιαφέρουσα και προκλητική, ύλη.

site is under construction: http://www.booksreview.gr/

City of glass

Στο όνειρό του, το οποίο ξέχασε αργότερα, βρισκόταν ολομόναχος σ' ένα δωμάτιο κι άδειαζε ένα περίστροφο πάνω σ' ένα γυμνό άσπρο τοίχο.



















Paul Auster, City of glass (1985)
μφρ. Σάρα Μπενβενίστε (Ζαχαρόπουλος, 1991)

Finding V.

if V. can mean everything, it means nothing
Tony Tanner
(επιφανής κριτικός του Pynchon)


Η ανάγνωση τέλος.
Οι σκέψεις γυρνάνε στο μυαλό μου και μόλις καταλαγιάσουν θα γράψω δύο πράγματα.
Κάνοντας ένα search στο δίκτυο, διαβάζω τις ίδιες αηδίες που ακούω συνήθως απ' όσους δεν καταλαβαίνουν μία ταινία, π.χ. του Lynch. Τουλάχιστον οι συνομηλικοί μας πια δεν διαβάζουν, οπότε οι ενοχλητικές ερωτήσεις είναι λιγότερες.
Τι πάει να πει ρε μεγάλε δεν βγαίνει νόημα; Επειδή εσύ δεν ασχολήθηκες και δεν κατάλαβες τίποτα, σου φταίει ο δημιουργός;

Αν μπορεί να σημαίνει τα πάντα, τότε δεν σημαίνει τίποτε. Σωστά. Γι΄ αυτό είναι σπουδαίοι αυτοί οι καλλιτέχνες. Γιατί σημαίνει κάτι. Κάτι που εσύ δεν είδες.

διαβάζοντας Pynchon #2

"Άρχισες κι εσύ να γίνεσαι κάλπης, Προφέιν", του είπε η Ρέιτσελ.
"Καλά, δεν σε νοιάζει να μάθεις πώς ήταν;"
"Ξέρω πώς είναι, έχω πιεί κι εγώ. Μία ηλιθιότητα είναι, κάτι σαν τον αυνανισμό. Άμα σ' αρέσει εσένα, εμένα δεν μου πέφτει λόγος. Να μη σε βλέπω μόνο".
"Μια φορά ήπια. Για την εμπειρία και μόνο".
"Κι εγώ μια φορά θα σου το πω και δεν πρόκειται να το επαναλάβω: αυτή η παρέα, αυτό το Τσούρμο, δεν ζει, συλλέγει εμπειρίες. Δεν δημιουργεί, συζητάει για ανθρώπους που δημιουργούν. Βαρέζε, Ιονέσκο, ντε Κούνινγκ, Βιτγκενστάιν... μην ξεράσω τώρα! Σατιρίζουν τους εαυτούς τους, αλλά δεν το εννοούν. Αντιθέτως, αυτοί που γράφουν στο Τάιμ παίρνουν τους εαυτούς τους στα σοβαρά και το εννοούν".
"Μα έχει πλάκα, βρε Ρέιτσελ".
"Έχει πλάκα και σε κάνει λιγότερο άντρα".

Thomas Pynchon, V (Εκδόσεις Χατζηνικολή, μτφ. Προκόπης Προκοπίδης)


*
Ψευδομποχέμιανς κάθε αιώνα, ο Pynchon θα σας κολλήσει στον τοίχο...
Αυτή τη μαλακία "το έκανα για την εμπειρία" δεν τη συγχώρεσα ποτέ σε κανέναν. Ούτε στον εαυτό μου.